Izba Pamięci na Cmentarzu Powstańców Warszawy

Jak uczcić pamięć ludzi (kobiet, dzieci, cywili i żołnierzy), którzy odeszli w tak dramatycznych okolicznościach – walcząc o wolność, godność i honor lub po prostu ginąc w wyniku agresji hitlerowskich Niemiec….? ponad 100 tysięcy ofiar w 63 dni, zniszczenia Warszawy obejmujące łącznie niemal całą ówczesną aglomerację….

…..spacer uliczkami Cmentarza Powstańców Warszawy podczas wizji lokalnej dał nam przekonanie, że w tak wyjątkowemu miejscu, które przed laty kształtowali znakomici architekci i urbaniści, należy się szacunek….
Szacunek rozumiany przez nas jako skromność: formalna, materiałowa, przestrzenna, jak najmniej ingerująca w zastany parkowy krajobraz i założenia częściowo zrealizowanej koncepcji architekta R. Gutta oraz Aliny Scholtzówny.
Szacunek, którego materialną formą będzie obiekt – założenie przestrzenne, ale nie materia będzie w nim ważna, a duch i emocje – to one są istotą tego projektu, mają wprowadzić odwiedzającego w odpowiedni nastrój, sprzyjać kontemplacji, zadumie, pamięci.
Powyższe przemyślenia stały się dla nas punktem wyjścia do sformułowania kilku założeń na podstawie których podjęliśmy decyzję o konkretnej lokalizacji.

 

Założenia (synteza):
– szacunek miejsca – jak najmniejsza ingerencja w istniejący krajobraz
– wytworzenie dużego ładunku emocji, wrażeń
– poszukiwanie skromnej, prostej formy, będącej tłem dla idei, powściągliwość materiałowa
– odsunięcie obiektu od ulicy Wolskiej. Hałas, ruchliwość, pędzące auta nie
sprzyjają wyciszeniu, zadumie i osiągnięciu odpowiedniego stanu potrzebnych do doświadczenia silnych emocji i wrażeń
– kubatura budynku i całego założenia „schowana”, nie stanowiąca konkurencji dla istniejących ważnych elementów – pomnik „Polegli Niepokonani” i nie zaburzająca układu kompozycyjnego cmentarza (główna oś wschód-zachód) i ukształtowania
terenu (stąd rezygnacja z próby usytuowania obiektu w zagłębieniu terenowym stanowiącym od południa przedpole dla pomnika Polegli Niepokonani
– MUR PAMIĘCI otwarty na naturę, zieleń, piękno przyrody, dający nadzieję, spokój.

 

Inwestor: Miasto Warszawa

Status: projekt konkursowy

Zespół autorski – STUDIO FIKUS: Marian Fikus, Michał Fikus

współpraca autorska: Anna Misiaszek, Mikołaj Milczarek, Michał Marmur